U bent hier

Project: Installatiekunst op de kaart!

Fauteuil met monitor, onderdeel van installatie A virus of sadness, the virulence of loneliness (1990) van Lydia Schouten uit de RCE-collectie (K90111-A-I). Foto: RCE

In 2004-2007 was ICN/RCE coördinator van het internationale project Inside Installations. Preservation and Presentation of Installation Art (publicatie in 2011). Vanuit Nederland participeerden toen vier musea (Van Abbemuseum, Museum Boijmans Van Beuningen, Kröller-Müller Museum, Bonnefantenmuseum), de RCE Collectie en LIMA (toen NIMk). Het project leverde een breed scala aan inzichten en methoden op die het beheer, behoud en presentatie van deze complexe werken (zouden moeten) ondersteunen. Ook werd een groot aantal casussen uitgevoerd, waaronder werken uit de RCE-collectie. Tijdens het project Imago Revisited (ICN/RCE Onderzoeksagenda 2008-2012) werden opnieuw twee werken onderzocht, geconserveerd en geïnstalleerd, zodat deze weer voor bruiklenen beschikbaar zijn.

Ondanks de beschikbare kennis blijkt echter in de praktijk dat de workflow, registratie en documentatie, techniek en heropstelling voor een bruikleenaanvraag (te) veel beslag op de organisatie leggen en vanwege de inspanning (te) hoge kosten met zich meebrengen. De onderliggende vraag is hoe vanuit de bestaande kennis een (beter) op de praktijk toegesneden werkwijze ontwikkeld kan worden, met behoud van kwaliteit, op de toekomst gericht en kosteneffectief.

Uitdaging

De centrale vraag is hoe vanuit de bestaande kennis een (beter) op de praktijk toegesneden werkproces voor het ontvangen, bewaren, documenteren en her-installeren van installaties beschreven kan worden. Hoe maken we de bestaande modellen toepasbaar in de  praktijk, die vaak hectischer en onvoorspelbaarder is dan de theorie. Het project zal zich toespitsen op een verbeterslag hierin, uitgaande van concrete situaties op de werkvloer.

De problemen met installaties zijn divers, zoals het gebruik van veel verschillende materialen (waardoor onderdelen vaak op verschillende plaatsen worden bewaard), de kwetsbaarheid van materialen (zoals veroudering van technologie en snelle vergankelijkheid van materialen), verspreide kennis (restaurator, conservator, documentalist, registrator, technicus), de schaal (voor onderzoek en heropstelling is ruimte nodig), de complexe workflow (waar moet je beginnen?), de betrokkenheid van de kunstenaar (vaak nodig, maar kan het ook zonder?).

De RCE-collectie als ‘proeftuin’

Net als musea in Nederland kampt onze eigen RCE-collectie met problemen rondom beheer en behoud van installatiekunst. Hierdoor worden de installaties niet of nauwelijks uitgeleend. Dit project biedt de mogelijkheid om de deelcollectie als casus te gebruiken en tegelijkertijd de collectie registratie op order te maken. De vraag hierbij is: Hoe kunnen we de registratie van de deelcollectie installatiekunst in onze eigen collectie verbeteren met als tweeledig doel het beheer behoud en de toegankelijkheid in het kader van het bruikleenverkeer (= zichtbaarheid) te verbeteren? Als je niet weet wat je hebt en in welke staat het is, hoe kun je het dan goed aanbieden aan bruikleennemers?

Doelstellingen

  • Vergroten van inzicht in problematiek rondom het beheer, behoud en presentatie van installatie-kunst in Nederland.
  • Verbeteren van de huidige procesbeschrijvingen voor beheer, behoud, presentatie van installatiekunst.
  • Verbeteren van de huidige richtlijnen voor documentatie van installatiekunst.
  • Verbeterde procesbeschrijving en richtlijnen aan musea in Nederland presenteren (eerste stap voor het implementeren van deze werkwijze)
  • Beheer en toegankelijkheid van de deelcollectie installatiekunst uit de RCE Collectie verbeteren met als uiteindelijk doel dit deel van de collectie mobieler te krijgen.
  • Toetsen opgedane kennis in de praktijk in samenwerking met partners uit het museale veld.

Resultaten

  • Inventarisatie van het aantal complexe installaties in de Collectie Nederland en hun tentoonstellingsfrequentie inclusief en inventarisatie van de redenen die herinstallatie in de weg staat.
  • Evaluatie maken van bestaande modellen, methoden en richtlijnen.
  • Een procesbeschrijving voor gebruik in het museale veld voor beheer, behoud, presentatie van installatiekunst in de vorm van een flowchart en/of stappenplan (intakeformulier).
  • Richtlijnen (voor registratie, depotbeheer, onderhoud en herinstallatie/installatie-instructies) voor gebruik in het museale veld voor documentatie van installatiekunst.
  • Een dialoogmiddag organiseren over de resultaten met het museale veld in samenwerking met de SBMK.
  • Een (concept) plan van aanpak implementatie van de procesbeschrijving en de documentatie richtlijnen.
  • De deelcollectie  Installaties uit de RCE-collectie is volledig geregistreerd en voor een gedeelte gedocumenteerd (kunstenaarsinterview, installatie instructie etc.) en circa vier installaties zijn volledig opgebouwd, geconserveerd en gerestaureerd.

Download de beschikbare resultaten tot nu toe >>

RCE-medewerkers

Sylvia van Schaik, s.van.schaik@cultureelerfgoed.nl (projectleider)
Gerard van den Andel
Karin te Brake-Baldock
Ron Kievits
Alexandra van Kleef
Yuri van der Linden
Cor Mulders
Tatja Scholte
Simone Vermaat

Externe medewerkers

Justa van den Bulk (projectmedewerker)
Manon Klerks (projectmedewerker)

Samenwerkingspartners

Karien Beijers (Frans Hals Museum/De Hallen)
Colin Huizing (Stedelijk Museum Schiedam)
Arthur van Mourik (Centraal Museum Utrecht)
Gaby Wijers (LIMA)