U bent hier

Stembusstrijd om beeld in Gorredijk (2)

woensdag 7 juni 2017 - 17:36

Is De Levende Ent in Gorredijk kunst in crisis?

Gisteravond maakte Ruben Abels de uitslag bekend van het referendum over de toekomst van de betonsculptuur De Levende Ent van Jaap van der Meij. Het beeld staat op het plein voor het cultuur- en sportcentrum De Skans. Vanwege de weersomstandigheden (stormachtig) waren het debat en de bekendmaking van de uitslag naar binnen verplaatst.

Het aantal uitgebrachte stemmen mag percentueel misschien niet zo groot zijn - slechts 10,9% van de inwoners, berekende Abels - maar ik vind het behoorlijk wat. 526 formulieren zijn ingeleverd, waarvan 42 door mensen die het niet wisten en blanco stemden. Van de rest stemde de overgrote meerderheid - 71%, 376 stemmen - voor behoud van De Levende Ent. Van 108 mensen mag het beeld weg, wat betreft de helft daarvan door het op te blazen. "Als we het toch weg doen, dan liever de lucht in", zullen ze gedacht hebben.

Van de peiling onder de scholieren van de Burgemeester Harmsma School was de uitslag al bekend. Daar voelde de meerderheid wel wat voor een spektakel en stemde voor opblazen. Toch bleken leerlingen ook zeer gemotiveerd om zich in te zetten voor het behoud. Het was duidelijk dat die zich door deze uitslag gestimuleerd voelden om de 'beeldenstormers' op andere gedachten te brengen. 

Abels analyseerde ook bij de algemene stemmers de argumenten voor de keuze. Politieke besluitvorming is voor de meesten de sleutel tot het behoud van De Levende Ent. Het aantal mensen dat verwees naar een persoonlijke band met het beeld bleek beperkter. Opmerkelijk is dat die persoonlijke band bij de scholieren het meest genoemde argument is. De jeugd in Gorredijk is blijkbaar romantischer van aard dan de volwassenen. En meer op sensatie belust. Daarin zullen de jongeren van de Burgemeester Harmsma School waarschijnlijk weinig verschillen van hun leeftijdgenoten elders.

Want die vraag houdt mij wel bezig: hoe representatief is dit experiment? Natuurlijk, voordat je daar iets over kunt zeggen zal je een dergelijke enquete op allerlei andere plekken moeten herhalen. Maar het zou mij niet verbazen als dit een aardige indicatie is van "het draagvlak voor kunst in de openbare ruimte". Abels onderzoek is één van de vier die door het Lectoraat Art in Public Space (Rietveldacademie, Amsterdam) en het Lectoraat Image in Context (Hanzehogeschool, Groningen) worden uitgevoerd naar dat draagvlak, als onderdeel van het grote Jaap van der Meijproject in Fryslan.

Volgende week, op woensdag 14 juni 2017, vindt bij de Reinwardtacademie de startbijeenkomst plaats van de route 'Levend Verleden' van de Nationale Wetenschapsagenda. Een van de drie thema's van die route ("gamechangers" worden ze genoemd) is 'De burger als expert'. Ik heb me voor die discussie opgegeven. Het raakt aan veel wat in Abels onderzoeksexperiment naar voren is gekomen. Meer en betere informatie leidt tot betrokken burgers, de relatie tussen publiek debat en emancipatie, ervaring is ook kennis, een nieuwe verhouding tussen burger en professional. Mij inspireerde de Engelse archeoloog John Schofield met zijn wetenschappelijke bundel 'Who Needs Experts. Counter-mapping Cultural Heritage.' (2014). Daarin benoemt hij drie principes die naar zijn verwachting de komende tijd in toenemende mate van belang zullen zijn voor onze omgang met erfgoed.

"1. Heritage is everywhere;

2. Heritage is for everyone; and that

3. We are all heritage experts."

In een volgende blog meer daarover. 

Taal 
Nederlands

Reacties