U bent hier

Het project muurschilderingen blikt terug op 2016

In 2016 is het project Leren van restauratieve ingrepen aan muurschilderingen uit de Moderne Tijd gestart conform het projectcontract. Een klein projectteam werd gevormd met Rutger Morelissen en Bernice Crijns in samenwerking met de tijdelijke krachten Evita Teeuw (stagiaire), Myriam Lewis (student/vrijwilliger). Het team werd geadviseerd door RCE collega's IJsbrand Hummelen en Frank Ligterink. Dit eerste jaar richt zich op vooronderzoek om de stand van wetenschap vast te stellen qua (inter)nationale projecten en publicaties over restauraties van interieurschilderingen uit de moderne tijd, het verkennen van het werkveld en het opstarten van casestudies.

Sprekende casestudies

In 2016 hebben we een voorlopige lijst van mogelijke casestudies opgesteld. Een eerste casestudie is opgestart en afgerond. Die ging over de schilderingen van F.H. Bach in de kerk van Beltrum.

 

Daarvan is een dossier (projectdossier) opgebouwd en een rapportage t.b.v. toekomstige restauratie opgesteld [link naar rapportage volgt]. Deze casus geeft – net als de volgende casussen – bruikbare input voor het ontwikkelen van een format en richtlijn voor conditieopname en het nemen van beslissingen met behoud van de waarden van de schildering.

Restauratiematerialen uiteengezet

In 2016 hebben we onze wensen voor een overzicht van in het verleden gebruikte restauratiematerialen in kaart gebracht. Het doel is een referentiekader voor materiaaltechnische analyses en voor toekomstige restauraties. Een project startup (PSU) is gehouden en een opdracht verleend aan Rob Crèvecoeur. Het resultaat is een inventarisatielijst van toegepaste restauratiematerialen in Excel [Lees het artikel Restauratiematerialen van de afgelopen decennia hier] en een termen lijst die vraagt om eenduidige definities om verwarring te voorkomen. Daarnaast is een brief voorbereid aan ervaren restauratoren met het verzoek of zij willen meewerken aan een interview over hun schat aan kennis en ervaringen met deze restauratiematerialen. De eerste contacten zijn hiervoor gelegd. 

Restauratiekwaliteit bereik je samen

In april 2016 vond het Kleurhistorisch platform ‘Generaties in gesprek’ plaats i.s.m. het werkveld. Hiervoor gingen we opzoek naar geschikte vorm en de bereidheid van restauratoren werkzaam in de jaren ’70 werd getoetst. Geïnspireerd door methodiek van Oral History bestond het programma uit interviews. Met als doel een dialoog over de ontwikkeling van het vakgebied, dit vond plaats onder leiding van Jos Bazelmans (RCE) als moderator. De zaal werd gestimuleerd deel te nemen aan de discussie begeleid door Mariël Kok (RCE).

Een aantal studenten van de opleiding Conservering en Restauratie bereidden hiertoe vragen voor. De resultaten zijn met audio-opnamen gedeeld op www.collectiewijzer.nl. Een aanzet werd gedaan voor meer structurele uitwisseling van kennis tussen restauratoren, tot samenwerking en bundeling van krachten als beroepsgroep. We kregen terug van de deelnemers dat zij het een zeer geslaagde bijeenkomst vonden.

In oktober vond een rondetafelgesprek plaats i.s.m. Restauratoren Nederland en het Vernieuwde Restauratie Register samen met een vijftal restauratoren gespecialiseerd in muurschilderingen. De aanleiding was uitwerking van opbrengst van het hiervboven beschreven platform, om de omgang met muurschilderingen te verbeteren. Het doel was gezamenlijke wensen in kaart brengen m.b.t. erkenning, beroepsprofiel, uitvoeringsrichtlijn en (bij)scholing. Het resultaat is een verslag en actieplan. Een paar restauratoren zijn bereid een van deze actiepunten te trekken, c.q. verder uit te werken. Lees hier meer over het rondetafelgesprek >>>

Daarnaast vonden enkele interne discussiebijeenkomsten plaats met Frank Ligterink omtrent de problematiek van besluitvorming gerelateerd aan restauratiekwaliteit van de conservering en restauratie van muurschilderingen. De uitkomsten zijn verwerkt in het projectdossier.

Ook is contact gelegd met de restauratieopleiding Conservering & Restauratie van de UvA en andere betrokkenen met als doel het agenderen van muurschilderingen binnen de opleidingen en samenwerking binnen het project.

Kennisinfrastructuur 2.0

Het doel van een verbeterde kennisinfrastructuur is het bevorderen van restauratiekwaliteit en verhogen van de professionaliteit van zowel interne als externe betrokkenen in hun kennis over en zorg voor muurschilderingen.

Het digitale platform Erfgoed van de Moderne tijd is in gebruik genomen. Hierop zijn nieuwsberichten geplaatst en er is een Blog opgestart.

Een eerste verkenning vond plaats naar de huidige informatievoorziening over muurschilderingen bij de RCE (i.s.m. de afdeling Data) en een mogelijke toekomstige toegankelijke duurzame digitale structuur voor de opslag van kennisgegevens over 1) de gegevens over (Rijksmonumentale) muurschilderingen, 2) de schilder- en restauratiematerialen, en 3) kennisdossiers over muurschilderingen.

Daarnaast vond overleg plaats met medewerkers van TU/Delft en TNO betrokken bij de MDCS Schadeatlas met als doel het verkennen van de mogelijke samenwerking. Het resultaat is een offerte van de TU/Delft voor begeleiding bij het maken van een schadeatlas voor muurschilderingen, conform dat voor Julia van den Berg en de schadefenomenenatlas voor olieverfschilderijen.

En tot slot kunnen we melden dat we zijn begonnen met de voorbereiding van brochures en werken daarin samen met projectleider Ben Kooij en het project Interieurbrochures van het programma Monumentale Interieurs. Daardoor is er een drieluik mogelijk over Muurschilderingen: I.Waardestelling, II. Materialen en technieken, III. Conservering en Restauratie. Een deel van het schrijfwerk was al verricht door Bernadette Hellenberg Hubar in het kader van het boek ‘Genade van de Steiger’. We hebben de opzet van de geplande brochures besproken, afspraken gemaakt over inhoud en planning, het bestaande schrijfwerk geredigeerd en een aanvang gemaakt met de aanvullende teksten.

Kortom, 2016 leverde fijne resultaten op die we in 2017 verder uit gaan werken!

Reacties