U bent hier

De moderne tijd?

Fritz Lang, Metropolis, 1927

Aanduiding van een periode

De moderne tijd is de laatste periode in de westerse geschiedenis. Historici hanteren een indeling voor het Europese verleden in de tijdvakken klassieke oudheid, middeleeuwen, nieuwere tijd en nieuwste tijd. De nieuwste tijd is weer onderverdeeld in een vroegmoderne en een moderne tijd. Over het algemeen laten we de middeleeuwen eindigen rond 1500 en gaat de vroegmoderne tijd rond 1800 over in de moderne tijd. 

Focus van het programma

Voor het RCE-programma Erfgoed van de Moderne Tijd begint de moderne tijd in Nederland in de tweede helft van de 19de eeuw. De Nederlandse samenleving voelt in die periode steeds duidelijker de gevolgen van de industriële revolutie en begint ingrijpend te veranderen. De bevolking neemt toe, de productie van goederen wordt gemechaniseerd en de mobiliteit neemt een vlucht. Kunststoffen leiden tot nieuwe massaproducten, industriële kleurstoffen veranderen textiel, fotografie maakt beeld voor iedereen bereikbaar, houthoudend papier maakt kranten en boeken in grote oplage mogelijk, beton en nieuwe plaatmaterialen worden massaal toegepast in de vele nieuwe gebouwen.

Materiaaltechnische behoudsvragen

Al die materiaaltechnische veranderingen en vernieuwingen roepen nu tal van behoudsvragen op. Plastic verkruimelt, synthetische verf verkleurt, foto’s verdonkeren of verbleken, beton rot. Hoe gaan we deze processen van verval tegen? Het erfgoed van de moderne tijd stelt ons voor nieuwe en nog onopgeloste vraagstukken, waar onderzoekers in het Programma aan werken.

Erfgoed als historisch fenomeen

De industriële revolutie had ook tot gevolg dat veel verdween. Oude stadsmuren en vestingwallen werden gesloopt omdat de steden uit hun voegen barstten door de snelle bevolkingstoename. Oude gebouwen gingen tegen de vlakte, traditionele levenswijzen maakten plaats voor het nieuwe stadsleven, spoorwegen verbonden het gehele land en stoomschepen zorgden voor transport van goederen en mensen op grotere schaal dan ooit tevoren. Tegelijkertijd ontstond een gevoel van verlies, dat dingen voorgoed voorbij waren. Dit riep een reactie op om waardevolle voorwerpen en gebouwen te behoeden voor verlies en verval. Ziedaar het ontstaan van het fenomeen erfgoed, dat een beschermde positie kreeg in de steeds dynamischer samenleving. Erfgoed is een gevolg, een product van de moderne tijd. Het programma Erfgoed van de Moderne Tijd besteedt ook aandacht aan erfgoed als (toen) eigentijds en (nu) historisch fenomeen.

Reacties